قَالَ
الصَّادِقُ علیه السلام مَثَلُ الْمُشْتَاقِ مَثَلُ الْغَرِیقِ لَیْسَ لَهُ هِمَّةٌ
إِلَّا خَلَاصُهُ وَ قَدْ نَسِیَ کُلَّ شَیْ ءٍ دُونَهُ
" مَثَل شخصی که مشتاق است، مثل کسی است که غرق شده باشد که اراده ای و همّ و غمّی جز خلاصی و نجات خود ندارد و هر چیزی غیر از آن را فراموش می کند.
خلق و خوی انسان دو قسم است:
یک دسته با نیّت و تصمیم برای انسان حاصل می شود و دسته ی دیگر، فطری و طبیعی است.
سئوال شد که کدام یک از آن ها برتر است؟
فرمود: خلقیات دسته ی اول " نیّت" برتر است. چرا که انسانی که اخلاق سجیه ای و طبیعی دارد به مقتضای طبعش عمل می کند و قدرت انجام غیر آن را ندارد، ولی کسی که اخلاق بر اساس نیّت و تصمیم دارد با اراده، خود را وادار به آن می کند و صبر بر طاعت را تحمّل می نماید و این افضل است.